Rok utworzenia:
1967 - rezerwat przyrody
1992 - park krajobrazowy
Powierzchnia:
rezerwat -12.600ha
park krajobrazowy - 9.983 ha
Położenie:
Pojezierze Wielkopolsko-Kujawskie, rezerwat: woj.kujawsko-pomorskie i wielkopolskie, park krajobrazowy: woj. kujawsko-pomorskie; gminy: Kruszwica, Jeziora Wielkie i Piotrków Kujawski.
Nadgoplański Park Tysiąclecia to obszar pól uprawnych, łąk i pastwisk, lasów, bagien, trzcinowisk i innych nieużytków oraz jezioro Gopło i jeziora Skulskie. Jezioro Gopło - serce parku zwane w przeszłości Mare Polonorum, to miejsce lęgowe licznych gatunków ptactwa wodnego, błotnego i lądowego oraz miejsce ich odpoczynku podczas wiosennych i jesiennych przelotów. Park Tysiąclecia powołany został nie tylko dla ochrony ptaków, ale również dla zabezpieczenia wartości historycznych tego regionu związanych z początkiem państwa polskiego. Tu nad Gopłem, jak dowodzą prowadzone badania archeologiczne stałe osadnictwo istniało już w epoce kamiennej. Kruszwica w przeszłości posiadała rangę stolicy Książęcej, Królewskiej i biskupiej a prawa miejskie nadał jej w 1422 roku Król Władysław Jagiełło.W nowych założeniach „Park" ma zapewnić również ochronę naturalnych właściwości środowiska przyrodniczego i przepięknych a jednocześnie swoistych cech nadgoplańskiego krajobrazu. „Sercem" Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia (NPT) jest jezioro Gopło. Jest ono największym jeziorem Pojezierza Wielkopolsko-Kujawskiego i wraz z Kruszwicą stanowi ważny etap Szlaku Piastowskiego. Tędy przebiegał słynny szlak bursztynowy łączący Bałtyk z Imperium Rzymskim. Tradycje osadnicze Kruszwicy sięgają epoki kamienia. Gród powstał ok. 700 lat p.n.e. W końcu X w. wzniesiono tu jednoczłonowy gród piastowski, a także ośrodek kultu - Katedrę p.w. Św. Wita. Legendy oraz historia tego regionu Kujaw są niezwykle ciekawe. Popiel, Piast, Ziemowit, Mysia Wieża i Kolegiata to nazwy, które dla wielu Polaków są symbolami związanymi z początkami naszego Państwa. W miejscowościach położonych w granicach Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia stoją dworki, pałace, wiatraki, które niestety okres świetności mają już za sobą. Jednak to co z nich pozostało nadal przyciąga naszą uwagę, wzbudza zainteresowanie, a czasem intryguje. Jedynie leciwe drzewa rosnące wokół, a których część uznana została za pomniki przyrody, są "niemym świadkiem" upływającego czasu, który na wszystkim wywiera swoje piętno. Roślinność na obszarze NPT jest bogata i zróżnicowana. Dotychczas zinwentaryzowano ok. 770 gatunków roślin, a wśród nich halofity - czyli słonorośla czy rośliny kserotermiczne czyli ciepłolubne. Żółte łany jaskra ostrego, storczyk - kruszczyk błotny, oman wierzbolistny, ślazówka turyńgska, wełnianka, firletka poszarpana, łączeń baldaszkowaty, pełnik europejski, goryczka błotna czy grzybień biały to tylko kilka ciekawych gatunków występujących na terenie NPT.
Spośród ssaków spotkać można licznie występujące sarny, dziki, piżmaki, karczowniki, rzadziej jelenie, borsuki, lisy, jenoty, jeże. By jednak zobaczyć wydrę, kunę, tchórza, czy gronostaja trzeba mieć z racji ich skrytego trybu życia trochę więcej szczęścia.
Płazy związane są ze środowiskiem wodnym lub łąkami i reprezentowane są przez 11 gatunków: traszka zwyczajna, kumak nizinny, grzebniszka ziemna,
Dzik. ropucha szara i zielona, rzekotka drzewna,
oraz żaby: jeziorowa, wodna, śmieszka,
trawna i moczarowa. Stwierdzono niemal na całym obszarze NPT.
Obecnie prowadzona jest inwentaryzacja owadów.
Jezioro Gopło i wyrobiska potorfowe zamieszkuje 25 gatunków ryb. Węgorz, sandacz, leszcz, płoć, krąp, karaś, karp, tołpyga są najczęściej poławianymi rybami przez rybaków i wędkarzy. Jezioro Gopło i jego otoczenie jest ważną ostoją ptaków o randze europejskiej. Na obszarze NPT zanotowano występowanie ponad 200 gatunków ptaków, z czego 146 to gatunki lęgowe np. herbowa gęś gęgawa, bielik, myszołów, rybołów, żuraw, rycyk, trzcinniczek, czajka i wiele innym równie ciekawych gatunków. Zapraszamy więc do naszego parku w którym należy przestrzegać zasady 3 x Nie, czyli:
- nie niszcz,
- nie śmieć,
- nie uszkadzaj,
zawsze po sobie porządek zostawiaj